Pronkjuwelen 2025

Tien jaar geleden kwam Armen naar Nederland. Hij verlaat de door oorlog verscheurde stad Aleppo, waar hij opgroeit in de Armeens-christelijke gemeenschap. "Ik leefde in een bubbel waar de prestatiedruk enorm was; als minderheid in Syrië moesten we ons extra bewijzen." 

Armens wereld begint te wankelen wanneer hij op negentienjarige leeftijd uit de kast komt. "Mijn familie en de gemeenschap wilden dat ik zou liegen en een dubbelleven zou leiden, maar ik koos voor mezelf."

De oorlog die Syrië vanaf 2011 verscheurt, versnelt zijn keuze. "Ik had geen werk meer, geen vrienden meer, geen veilige toekomst en een familie die mij verstootte." Dus vlucht hij naar Libanon en begint een speciale asielprocedure bij de Verenigde Naties. "Vijf interviews, twee jaar wachten, en toen werd ik ‘geselecteerd’ door Nederland. Je kiest het land niet zelf, maar ik had ook geen voorkeur. Ik wilde gewoon ergens veilig zijn."

Als Armen in Nederland aankomt, staat hij inmiddels sterk in zijn schoenen. "Ik had er al voor gekozen om mezelf te zijn en dat veranderde hier niet." Ook vindt hij een nieuwe missie: strijden voor diversiteit en inclusie. "Ik geef voorlichting op scholen. Niet om mensen te overtuigen, maar om gesprekken te beginnen."

Zijn strijd gaat door. "Soms zeggen jonge queer personen hier: ‘We hoeven toch niet meer te vechten? We zijn toch geaccepteerd?’ Dan leg ik uit dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Ik ben mijn land ontvlucht om vrij te kunnen zijn. Dus nee, ik laat mijn vriend niet los als we samen over straat lopen, ook niet als mensen nare dingen tegen ons roepen."

"Ik ben gewoon een man en val op mannen. Maar ik hoef niet naar een gay voetbalclub of een gay cruise. Ik ben gewoon Daniël."

Zijn moeder schrok toen hij uit de kast kwam. "O nee, je gaat naar Amsterdam!" Ze dacht aan gay clubs, maar dat was nooit zijn wereld. "Natuurlijk ben ik er weleens geweest, maar ik voelde me er niet thuis. Je wordt daar snel als een stuk vlees gezien. Dat is niks voor mij."

Zijn nuchterheid komt overal in terug. "Ik doe wel mee met Roze Zaterdag of de Zaanse Regenboogboot. Dan bestel ik een gekleurd pak, prima. Maar dat betekent niet dat ik ineens in een jurk loop of met een pruik op. Ik ben gewoon wie ik ben."

Wat hij anderen wil meegeven? "Wees jezelf. Sta voor wie je bent. Ik word binnenkort vijftig, dus wat heb ik nog te verliezen? Dit ben ik. En als iemand dat waardeert, mooi. Zo niet? Ook prima."

“Ik groeide op in de jaren vijftig en zestig, een tijd zonder ruimte voor andere identiteiten. Woorden als queer of transgender bestonden domweg niet. Om zogenoemde travestieten moest iedereen grinniken. Dat ik me als jochie weleens verkleedde of opmaakte, deed ik stiekem. Ik dacht dat ik de enige was. Toen mijn moeder me betrapte, kleurde ik rood tot achter m’n oren.”
 

Tijdens haar diensttijd ontdekt Vivonne dat ze niet alleen is. “In een schuttersputje vertelde een maat dat hij zich – in het geheim – graag als vrouw kleedde. Ik stond met mijn oren te klapperen.” Lang houdt Vivonne haar identiteit verborgen. Ze trouwt als man en krijgt kinderen. “Ik leidde een dubbelleven en bewaarde mijn vrouwenkleding in de achterbak van de auto. Pas in 2001 ben ik gestopt met dat schichtige gedoe en kom ik overal als vrouw. Mijn kinderen en kleinkinderen noemen me nog bij mijn mannennaam, dat vind ik prima.”

Als gepensioneerd HR-manager inspireert Vivonne met haar verhaal scholen en bedrijven. “Ik heb er zo lang over gedaan om mezelf te accepteren. Daarom verwacht ik niet dat anderen mij meteen voor vol aanzien. Neem je tijd, maar doe een poging om mij echt te leren kennen. Overigens is het zalig om mezelf te zijn! Ik ben happy en voel me zevenendertig. Je moet niet gek opkijken als je me ’s nachts in Paradiso ziet dansen.”